Phân biệt viêm đường hô hấp trên và viêm phế quản ở trẻ em: Cha mẹ cần biết gì?

Viêm đường hô hấp trên và viêm phế quản là hai bệnh lý hô hấp rất thường gặp ở trẻ em, đặc biệt vào thời điểm giao mùa, thời tiết lạnh hoặc khi trẻ đi học trở lại. Do có nhiều triệu chứng giống nhau như ho, sốt, sổ mũi, hai bệnh này thường bị nhầm lẫn, khiến cha mẹ chủ quan hoặc xử trí chưa đúng cách.

Việc phân biệt sớm viêm đường hô hấp trên và viêm phế quản giúp cha mẹ theo dõi đúng diễn tiến bệnh, hạn chế biến chứng và biết khi nào cần đưa trẻ đi khám.

Viêm đường hô hấp trên ở trẻ em là gì?

Viêm đường hô hấp trên ở trẻ em với các triệu chứng sổ mũi, ho nhẹ, đau họng

Viêm đường hô hấp trên là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở các cơ quan nằm phía trên phổi, bao gồm mũi, họng, thanh quản và xoang. Đây là nhóm bệnh rất phổ biến ở trẻ nhỏ do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

Nguyên nhân thường gặp

• Chủ yếu do virus (virus cảm lạnh, cúm)

• Lây lan nhanh qua giọt bắn khi trẻ ho, hắt hơi

• Dễ bùng phát khi thời tiết thay đổi, trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo.

Triệu chứng thường gặp

• Sổ mũi, nghẹt mũi

• Đau họng, khàn tiếng

• Ho nhẹ, thường là ho khan

• Sốt nhẹ hoặc không sốt

• Trẻ vẫn chơi, ăn uống giảm nhẹ.

Ở đa số trẻ khỏe mạnh, viêm đường hô hấp trên thường diễn tiến nhẹ và tự khỏi sau 3–7 ngày nếu được chăm sóc đúng.

Viêm phế quản ở trẻ em là gì?

Viêm phế quản ở trẻ em gây ho nhiều, ho có đờm và khò khè

Viêm phế quản là tình trạng viêm xảy ra ở phế quản – các ống dẫn khí lớn trong phổi. Bệnh có thể xuất hiện ngay từ đầu hoặc là biến chứng sau viêm đường hô hấp trên không được theo dõi và chăm sóc phù hợp.

Nguyên nhân thường gặp

• Virus là nguyên nhân chính

• Một số trường hợp do vi khuẩn

• Không khí lạnh, khói bụi, khói thuốc lá.

Triệu chứng thường gặp

• Ho nhiều, ho kéo dài

• Ho có đờm, đặc biệt về đêm hoặc sáng sớm

• Khò khè, thở rít

• Trẻ mệt, ăn uống kém

• Có thể sốt cao hơn so với viêm đường hô hấp trên.

Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, viêm phế quản cần được theo dõi sát vì có nguy cơ ảnh hưởng đến hô hấp.

So sánh viêm đường hô hấp trên và viêm phế quản ở trẻ em

So sánh viêm đường hô hấp trên và viêm phế quản ở trẻ em qua triệu chứng ho và sốt

Tiêu chí	Viêm đường hô hấp trên	Viêm phế quản
Vị trí viêm	Mũi, họng, thanh quản	Phế quản
Ho	Ho nhẹ, ho khan	Ho nhiều, thường có đờm
Sốt	Không hoặc sốt nhẹ	Có thể sốt cao
Khò khè, khó thở	Hiếm gặp	Có thể gặp
Thời gian bệnh	3–7 ngày	1–3 tuần hoặc lâu hơn
Nguy cơ biến chứng	Thấp	Cao hơn nếu không theo dõi

Khi nào viêm đường hô hấp trên ở trẻ có thể chuyển thành viêm phế quản?

Không phải trẻ nào bị viêm đường hô hấp trên cũng sẽ bị viêm phế quản. Tuy nhiên, nguy cơ tăng lên khi:

• Trẻ còn nhỏ, đặc biệt dưới 2 tuổi

• Trẻ có cơ địa dị ứng, hen

• Không nghỉ ngơi đầy đủ

• Thời tiết lạnh, không khí ô nhiễm

• Trẻ tiếp xúc khói thuốc lá.

Dấu hiệu gợi ý bệnh nặng hơn là ho tăng dần, xuất hiện đờm, khò khè hoặc thở nhanh.

Khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi khám?

Trẻ bị ho sốt kéo dài cần được đưa đi khám để loại trừ viêm phế quản và biến chứng hô hấp

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu có các dấu hiệu sau:

• Sốt cao liên tục hoặc sốt không hạ

• Ho nhiều, ho kéo dài trên 7–10 ngày

• Trẻ thở nhanh, khò khè, rút lõm lồng ngực

• Trẻ mệt nhiều, bú kém, bỏ ăn

• Trẻ dưới 3 tháng tuổi có biểu hiện hô hấp bất thường.

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ bệnh và can thiệp kịp thời.

Chăm sóc trẻ đúng cách khi mắc bệnh hô hấp

Dù là viêm đường hô hấp trên hay viêm phế quản, cha mẹ cần lưu ý:

• Giữ ấm cho trẻ, tránh gió lạnh

• Cho trẻ uống đủ nước

• Làm sạch mũi bằng dung dịch phù hợp

• Không tự ý dùng kháng sinh

• Theo dõi sát nhịp thở và tình trạng ăn uống.

Viêm đường hô hấp trên và viêm phế quản ở trẻ em có nhiều điểm giống nhau nhưng mức độ và nguy cơ không giống nhau. Viêm đường hô hấp trên thường nhẹ, trong khi viêm phế quản ảnh hưởng sâu hơn đến phổi và cần theo dõi kỹ. Việc phân biệt đúng hai bệnh giúp cha mẹ chủ động chăm sóc, tránh chủ quan và đưa trẻ đi khám kịp thời khi bệnh có dấu hiệu nặng lên.

Xem thêm: Ho khan, ho có đờm và ho do trào ngược khác nhau thế nào?

Dk salt baby (nước muối sinh lý dùng cho trẻ em) - Dksalt Baby là dung dịch xịt mũi dạng phun sương với hạt mịn, giúp làm sạch khoang mũi hằng ngày, loại bỏ dị nguyên và hỗ trợ bé thở dễ hơn. - Sản phẩm giúp phục hồi độ ẩm niêm mạc mũi, giảm khô rát do thời tiết hanh khô hoặc phòng điều hòa. - Đồng thời hỗ trợ giảm ngạt mũi, tăng hiệu quả điều trị các bệnh tai mũi họng như viêm mũi, viêm xoang.